środa, 25 grudnia 2013

Pretérito imperfecto

Czas ten chociaż bardzo łatwy J często sprawia problemy szczególnie w sytuacjach które odnoszą się do czynności długotrwałej lub powtarzającej się. Często osobom uczącym się sprawia problem wybór pomiędzy czasem imperfecto a indefinido ale ćwiczenia które niebawem się ukażą, mam nadzieję, sprawią że już nigdy nie będziecie mieć problemów z czasami przeszłymi. 
Bardzo łatwo tworzy się formy tego czasu ponieważ istnieją zaledwie trzy czasowniki nieregularne. 
Formy drugiej i trzeciej koniugacji przybierają odmienne końcówki niż pierwsza:

lavar
beber
vivir
lavaba
bebía
vivía
lavabas
bebías
vivías
lavaba
bebía
vivía
lavábamos
bebíamos
vivíamos
lavabais
bebíais
vivíais
lavaban
bebían
vivían

Są jedynie trzy czasowniki nieregularne:
Ser: era, eras, era, éramos, erais, eran
Ir: iba, ibas, iba, íbamos, ibais, iban
Ver: veía, veías, veía, veíamos, veíais, veían

Okolicznikami czasu które towarzyszą formom imperfecto są najczęściej te same które stosujemy razem z czasem presente de indicativo, tym razem odnoszą się oczywiście do przeszłości: siempre, a menudo, de vez en cuando, a veces, cada día, los viernes itp.

ZASTOSOWANIE

-Mówienie o okoliczniściach lub powodzie czynności które zdarzyły się w przeszłości:
No tenían entradas y por eso fuimos al campo. Nie było wejściówek i z tego powodu pojechaliśmy na wieś.

-Tworzenie tła, opisywanie okoliczności w których została wykonana dana czynność:
Eran las ocho cuando entré. Gdy wszedłem była ósma.
Ayer cuando salimos de la escuela hacía mucho calor. Wczoraj, gdy wyszliśmy ze szkoły było bardzo gorąco.

-Mówienie o czynności zwyczajowej, powtarzającej się wielokrotnie w przeszłości:
Iba al trabajo todos los días. Chodziłem do pracy we wszystkie dni.

-Czynność równoczesną wobec innej czynności:
Ellos hablaban y nosotros lavábamos. Oni rozmawiali a my praliśmy.

-W mowie zależnej, gdy w zdaniu głównym pojawia się czas przeszły przytaczamy zaś wypowiedź która tyczyła teraźniejszości:
Me dijo que tenía muchos problemas. Powiedział mi że ma dużo problemów.

Ćwiczenia:

Cuando ………… (yo/tener) 14 años ...………… (ir/yo) mucho a los entrenamientos.
Ella bailaba y ellos ……………… (cantar).
Pablo cuando …………… (ser/él) joven ………… (ser) muy puntual.
Cuando ……………………… (hacer) buen tiempo ………………………….. (tomar/nosotros) el sol.
Mis alumnos no ……………… (saber) nada y por eso no aprobaron el examen.
Miguel y yo …………………………(ir) a la escuela cada día.
………………………………………. (estar/yo) en la casa cuando la luz se apagó.
Me ……………………………… (gustar) ir de copas cuando ……… (ser) joven.

Odpowiedzi:


tenía, iba; cantaban; era, era; hacía, tomábamos; sabían; íbamos; estaba; gustaba, era

niedziela, 22 grudnia 2013

Bzyczenia, miauczenia i inne zwierzęce odgłosy (B1-C1)

Zastanawialiście się kiedyś jak brzmią czasowniki mówiące o odgłosach jakie wydają różne zwierzęta? Otóż spieszę z pomocą:


animal
sustantivo
verbo
un burro (osioł)
rebuzno (…)
rebuznar (noooo… czy wie ktoś co robi osioł?)
un caballo (koń)
relincho (rżenie)
relinchar (rżeć)
un cerdo (świnia)
gruñido (chrumkanie)
gruñir (chrumkać)
un elefante (słoń)
barrito (trąbienie)
barritar (trąbić)
un gato (kot)
maullido (miauczenie), ronroneo (mruczenie)
maullar/mayar (miauczeć), ronronear (mruczeć)
una oveja (owca)
balido (beczenie)
balar (beczeć)
una rana (żaba)

croar (kumkać)
un perro (pies)
ladrido (szczekanie)
ladrar (szczekać)
un ratón (mysz)
chillido (piskanie)
chillar (piszczeć)
una vaca (krowa)
mugido (muczenie)
mugir (muczeć)
un león (lew)
rugido (ryczenie)
rugir (ryczeć)
una mosca (mucha), una abeja (pszczoła), una avispa (osa)
zumbido (bzyczenie)
zumbar (bzyczeć)
un lobo (wilk)
aullido (wycie)
aullar (wyć)
una serpiente (wąż)
siseo (syczenie)
sisear (syczeć)


Mam nadzieję że zaspokoiłem Waszą ciekawość związaną z tym tematem, a to jeszcze nie wszystko. W każdym języku istnieją również wyrazy dźwiękonaśladowcze które z większą precyzją oddają zwierzęce odgłosy, naśladują je. Oto lista podstawowych 'zwierzęcych' onomatopei:



abeja (pszczoła)
bzzzzz
cerdo (świnia)
Oink oink
gallo (kogut)
kikiriki
vaca (krowa)
muuu
pato (kaczka)
cuac
oveja (owca)
bee
perro (pies)
guau
gato (kot)
miau


A teraz po tych wszystkich wiadomościach pamiętasz jak mówimy "kumkać" po hiszpańsku? :)



wtorek, 17 grudnia 2013

Encontrar vs. encontrarse (A2)

Dzisiejszy krótki post ukaże różnice oraz wiele znaczeń czasownika encontrar oraz encontrarse. Pamiętajcie że ten czasownik jest nieregularny w czasie presente de indicativo a zatem i w presente de subjuntivo. Samogłoska 'o' zamienia się na 'ue' w całej liczbie pojedynczej oraz w trzeciej osobie liczby mnogiej. Życzę przyjemnej lektury.

ENCONTRAR

Czasownika encontrar bez zaimka zwrotnego używamy w znaczeniu 'znajdować':
No puedo encontrar mis gafas. Nie mogę znaleźć moich okularów.

Encontrar to również synonim czasowników juzgar i valorar czyli osądzać, oceniać:
No la encuentro muy interesante. Nie uważam jej za bardzo interesującą.

ENCONTRARSE

Czasownika encontrar z zaimkiem zwrotnym użyjemy gdy będziemy chcieli powiedzieć o lokalizacji jakiegoś budynku, rzeczy lub osoby:
El estadio Camp Nou se encuentra en Barcelona. Stadion Camp Nou znajduje się w Barcelonie.

Czasownik encontrarse znaczy też 'spotykać się':
¿Dónde nos encontramos hoy? Gdzie się dzisiaj spotykamy?

Oprócz tego czasownik ten będziemy tłumaczyć jako 'czuć się':
¿Cómo te encuentras? Jak się czujesz?

Myślę że chociaż zastosowania tego czasownika są najróżniejsze nie będzie trudne dla Was zapamiętanie wszystkich jego znaczeń. Wszak są czasowniki które mają dużo więcej znaczeń a które na pewno pojawią się w przyszłości na tym blogu.



poniedziałek, 16 grudnia 2013

Futuro imperfecto (A1/A2)

Były już czasy przeszłe (oczywiście jeszcze nie wszystkie), było już o trybie rozkazującym. Dzisiaj z kolei poruszę temat przyszłości. Zbliża się nowy rok, jak zatem powiedzieć o naszych noworocznych postanowieniach (resoluciones de Año Nuevo)?


Czas o którym mówi dzisiejszy artykuł nie jest jedynym czasem przyszłym nie mówiąc już o tym że oprócz dwóch czasów z przyszłych z nazwy, istnieje kilka innych możliwości mówienia o przyszłości ale o tym kiedy indziej.

Czas futuro imperfecto jest czasem bardzo miłym w tworzeniu. Istnieje bowiem jeden zestaw końcówek osobowych dla wszystkich trzech koniugacji (nieważne czy czasownik kończy się na –ar, -er czy –ir). Drugim powodem dla którego możecie polubić ten czas to fakt iż końcówki osobowe dodajemy do bezokolicznika bez odejmowania jego dwuliterowej końcówki jak to się dzieje w przypadku wielu czasów gramatycznych.

comprar
beber
abrir
yo
compraré
beberé
abriré
comprarás
beberás
abrirás
él/ella
comprará
beberá
abrirá
nosotros
compraremos
beberemos
abriremos
vosotros
compraréis
beberéis
abriréis
ellos/ellas
comprarán
beberán
abrirán

Kolejną zaletą tego czasu jest znikoma ilość czasowników nieregularnych. Nieregularność występuje w temacie czasownika do którego dodajemy regularne końcówki:
W miejsce samogłoski wstawiamy spółgłoskę ‘d’
Zanika samogłoska ‘e’ z końcówki bezokolicznika
Znikają wybrane litery
tener→ tendr
haber→ habr
decir→ dir
poner→ pondr
poder→ podr
hacer→ har
valer→ valdr
saber→ sabr

venir→ vendr
querer→ querr

salir→ saldr
caber→ cabr


Przykładowa odmiana czasownika nieregularnego:
1. tendré, 2. tendrás, 3. tendrá, 1. tendremos,   2. tendréis, 3. tendrán

Zastosowanie

Użycie tego czasu jest oczywiste. Mówimy o czynności która wydarzy się w przyszłości:
Mañana ya tendrán el coche. Jutro będą państwo mieli samochód.
El lunes sabréis todo. W poniedziałek będziecie wiedzieć wszystko.

Jednak mówienie o przyszłości to nie jedyna możliwość wykorzystania czasu futuro imperfecto. Stosujemy go również po to aby mówić o naszych przypuszczeniach związanych z teraźniejszością:
¿Qué hora es? Która jest godzina?
Serán las seis. Jest około szóstej.
W tym przypadku sama forma czasu przyszłego zastosowana w odniesieniu do teraźniejszości daje nam do zrozumienia że nie jesteśmy stuprocentowo pewni, mówimy o naszych podejrzeniach. Zauważcie że w potocznym języku polskim również możemy powiedzieć: „Będzie jakaś szósta”.

A nie mówiłem że będzie łatwo? A więc teraz pytam się, jakie są wasze noworoczne postanowienia? :) 

Ćwiczenia

Ćw. I
1 . Mañana te ……………………… (decir) todo.
2 . Eva y Juan ………………………… (ir) de vacaciones en junio.
3 . Carlos está en Barcelona pero en 2015 ……………………… (trabajar) en Sevilla.
4 . Comes demasiado. ………………………… (engordar).
5 . No sé si María ……………………… (venir) el domingo.
6 . Yo creo que nuestro equipo ……………………… (ganar) el partido.

Ćw. II
1 . Vosotros/casarse/en julio
2 . Hacer la comida/ ella/?
3 . Cenar/ en un restaurante/Miguel
4 . Leonor/no dejar de fumar
5 . Ellos/venir/tarde
6 . ?/Nosotros/ser feliz

Ćw. III
Utwórz trzecią osobę liczby pojedynczej oraz mnogiej od podanych poniżej czasowników:
1 . pagar
2 . taraerar
3 . caber
4 . girar
5 . verter
6 . decir

Odpowiedzi:

Ćw. I
1 . diré, 2 . irán, 3 . trabajará, 4 . engordarás, 5 . vendrá, 6 . ganará
Ćw. II
1 . (Vosotros) os casaréis en julio.
2 . ¿Hará la comida?
3 . Miguel cenará en un restaurante.
4 . Leonor no dejará de fumar.
5 . Ellos vendrán tarde.
6 . ¿Seremos felices?
Ćw. III
1 . pagará, pagarán; 2 . tarareará, tararearán; 3 . cabrá, cabrán; 4 . girará, girarán; 5 . verterá, verterán; 6 . dirá, dirán.





czwartek, 12 grudnia 2013

Przymiotniki i zaimki dzierżawcze (A1)

W języku hiszpańskim mamy do czynienia z dwoma rodzajami form dzierżawczych, są to przymiotniki i zaimki. 

Przymiotniki dzierżawcze potrzebują obecności rzeczownika. Przymiotnik dzierżawczy występuje bezpośrednio przed rzeczownikiem:

Mi coche es muy lento. Mój samochód jest bardzo wolny.
Manuela es su hija. Manuela jest jej córką.

PRZYMIOTNIKI DZIERŻAWCZE
liczba pojedyncza
liczba mnoga 
rodzaj żeński
rodzaj męski
rodzaj żenski
rodzaj męski
mi almohada
mi perro
mis almohadas
mis perros
tu almohada
tu perro
tus almohadas
tus perros
su almohada
su perro
sus almohadas
sus perros
nuestra almohada
nuestro perro
nuestras almohadas
nuestros perros
vuestra almohada
vuestro perro
vuestras almohadas
vuestros perros
su almohada
su perro
sus almohadas
sus perros

Zaimki dzierżawcze pod względem znaczenia nie różnią się od przymiotników. Różnica między przymiotnikami dzierżawczymi a zaimkami polega na tym że zaimki mogą być stosowane wtedy gdy w zdaniu nie pojawia się rzeczownik:
Es mía. Jest moja.
Son tuyos. Są twoi.

Zaimek może się pojawić w jednym zdaniu z rzeczownikiem jednak nie wystąpi on przed rzeczownikiem ale w szyku: rzeczownik + czasownik ser + zaimek dzierżawczy:
El perro es suyo. Pies jest jego/jej.
La casa es mía. Dom jest mój.

Zaimki mogą być również używane bezpośrednio po rzeczowniku gdy pełnią funkcję wołacza:
¡Madre mía! Matko moja!



ZAIMKI DZIERŻAWCZE
liczba pojedyncza
liczba mnoga
rodzaj żeński
rodzaj męski
rodzaj żeński
rodzaj męski
(la) mía
(el) mío
(las) mías
(los) míos
(la) tuya
(el) tuyo
(las) tuyas
(los) tuyos
(la) suya
(el) suyo
(las) suyas
(los) suyos
(la) nuestra
(el) nuestro
(las) nuestras
(los) nuestros
(la) vuestra
(el) vuestro
(las) vuestras
(los) vuestros
(la) suya
(el) suyo
(las) suyas
(los) suyos


Ćwiczenia:

1 . Wstaw mi/mis/tu/tus/su/sus:
a) Paula es muy rica. …… coche es muy caro.
b) ¿Cómo está ……… padre?
c) Trabajo en el hospital y ……… marido también.
d) Él y ……… hermanos estudian alemán.

2 . Użyj formy dzierżawczej w zdaniu:
Przykład: Tenéis una habitación muy bonita. Vuestra habitación es muy bonita.
a) Tengo un coche verde.
b) Tenemos una casa grande.
c) Tienen un perro muy viejo.
d) Tienes una novia muy bonita.
e) Miguel tiene una moto grande.

3 . Stwórz dwa zdania, jedno przy użyciu przymiotnika, drugie zaimka:
Yo; coche Es mi coche. El coche es mío.
Tu; pasaporte
Ella; radio
Nosotros; pisos
Vosotras; plantas
Ustedes; iglesia

Odpowiedzi:

Ćw. 1: a) su; b) mi/tu/su; c) mi/tu/su d) mis/tus/sus
Ćw. 2: a) Mi coche es verde; b) Nuestra casa es grande; c) Su perro es muy viejo; d) Tu novia es muy bonita; e) Su moto es grande.
Ćw. 3:
Es tu pasaporte. El pasaporte es tuyo;
Es su radio. La radio es suya;    
Son nuestros pisos. Los pisos son nuestros.
Son vuestras plantas. Las plantas son vuestras.
Es su iglesia. La iglesia es suya.