wtorek, 29 lipca 2014

Zaimki dopełnienia dalszego i bliższego- zastosowanie i ćwiczenia

Użycie zaimków dopełnienia bliższego i dalszego jest rzeczą niezbędną aby nasz hiszpański brzmiał naturalnie. Zapraszam do lektrury i zrobienia ćwiczeń.

FORMY


Zaimki dopełnienia dalszego (komu? Czemu?)
Zaimki dopełnienia bliższego (kogo? co?)
1 os. liczby pojedynczej
me (mi)
me (mnie)
2 os. liczby pojedynczej
te (tobie)
te (ciebie)
3 os. liczby pojedynczej
le/[se] (jemu/ jej, panu/ pani)
lo/[le] (go), la (ją)
1 os. liczby mnogiej
nos (nam)
nos (nas)
2 os. liczby mnogiej
os (wam)
os (was)
3 os. liczby mnogiej
les (im, państwu)
los (ich), las (je)

ZASTOSOWANIE

ZAIMKI DOPEŁNIENIA DALSZEGO
Odpowiadają na pytania komu/czemu?
Le doy el dinero. Daję mu/jej pieniądze.
Te doy mi palabra. Daję ci moje słowo

ZAIMKI DOPEŁNIENIA BLIŻSZEGO
Odpowiadają na pytania kogo/co?
La veo. Widzę ją.
Te quiero mucho. Bardzo cię kocham.

ZASADY UŻYCIA

MIEJSCE W ZDANIU
Oba typy zaimków najczęściej stosujemy przed czasownikiem, bez względu czy jest to czas przyszły, przeszły czy teraźniejszy:
Os veo. Widzę was.
Os veré. Zobaczę was.
Os he visto. Widziałem was.

Są trzy wyjątki w których zaimki te nie występują lub niekoniecznie występują przed czasownikiem. Są to:

Imperativo afirmativo (zawsze 'doklejamy' zaimki do czasownika w formie rozkazującej):
Dámelo. Daj mi to.
Cómpramela. Kup mi ją.

Gerundio (w tym przypadku możliwe są dwa rozwiązania):
Te estoy diciendo. Mówię ci.
Estoy diciéndote. Mówię ci.

Infinitivo (możliwe dwa rozwiązania):
No la quiero ver. Nie chcę jej widzieć.
No quiero verla. Nie chcę jej widzieć.

KOLEJNOŚĆ ZAIMKÓW WZGLĘDEM SIEBIE 
Jeżeli w jednym zdaniu występują oba typy zaimków, pierwszym w kolejności będzie zaimek dopełnienia dalszego (komu/czemu?), drugi w kolejności będzie zaimek dopełnienia bliższego (kogo/co?):
Te la doy. Daję ci ją.
Estoy diciéndotelo. Mówię ci to.
No quiero enseñártelo. Nie chcę pokazać ci go.
No me lo digas. Nie mów mi tego.

INNE ZASADY
W zdaniach w których pojawia się dopełnienie dalsze wyrażone rzeczownikiem nadal musimy używać również zaimka dopełnienia dalszego:
Le doy el dinero. Daję mu pieniądze.
Le doy el dinero a Manuel. Daję pieniądze Manuelowi. 
W powyższym przykładzie pomimo tego że pojawiło się imię osoby której pieniądze są dawane, nadal musimy używać zaimka 'le'. Z punktu widzenia polskiej gramatyki jest to nielogiczne, musimy się jednak stosować do tej zasady:
 Le gusta su nuevo trabajo. Podoba się jej nowa praca.
A María le gusta su nuevo trabajo. Marii podoba się nowa praca.


W trzeciej osobie liczby pojedynczej i mnogiej zaimków dopełnienia dalszego dochodzi do zamiany z 'le' na 'se' jeśli w jednym zdaniu pojawią się zaimki dopełnienia dalszego i dopełnienia bliższego (oba zaimki muszą być w trzeciej osobie):
Le digo. Mówię mu/jej.
Lo digo. Mówię to.
Se lo digo. Mówię mu/jej to.

La preparo. Przygotowuję ją.
Se la preparo. Przygotowuję mu/jej ją.


Zaimek dopełnienia bliższego w formie trzeciej osoby liczby pojedynczej rodzaju męskiego w niektórych częściach Hiszpanii przybiera formę 'le' w przypadku gdy odnosi się do osoby:
Veo a Juan. Lo/le veo. Widzę Juana. Widzę go.
Veo el coche. Lo veo. (w przypadku gdy dopełnieniem bliższym jest rzecz, możemy użyć jedynie formy lo).

Zaimek lo również może znaczyć w zdaniu 'to', używamy go również gdy odnosimy się nie do konkretnego rzeczownika ale do pomysłu, konkretnej sprawy, problemu:
Tienes que hacerlo. Musisz to zrobić.
No estoy seguro. Voy a pensarlo. Nie jestem pewien. Przemyślę to.

DOPEŁNIENIE BLIŻSZE + ZAIMKI ZWROTNE
W zdaniach w których używane są zaimki dopełnienia bliższego mogą pojawić się również zaimki zwrotne. W tym przypadku pierwszeństwo ma zaimek zwrotny (me,te,se,nos,os,se):
Ponte el abrigo. Załóż sobie płaszcz.
Póntelo. Załóż sobie go.

AKCENT GRAFICZNY
Akcent graficzny musi pojawić się w przypadku gdy po dodaniu do bezokolicznika, gerundio lub formy rozkazującej akcent miałby przejść na inną sylabę.
Przypomnę że akcent słowny pada na ostatnią sylabę jeśli słowo kończy się na spółgłoskę (z wyłączeniem spółgłosek 's' i 'n'). Jeśli zaś słowo kończy się na samogłoskę lub spółgłoskę 'n' lub 's', akcent będzie padał na przedostatnią sylabę.
Pamiętajmy że nie możemy postawić akcentu graficznego nad dołączonym do czasownika zaimkiem.

Da. (daj)
Dame. (daj mi) nie używamy akcentu graficznego ponieważ pomimo dodania nowej sylaby do słowa, według zasad akcentowania nadal podkreślamy przedostatnią sylabę gdyż słowo kończy się na samogłoskę.
Dámelo. (daj mi to) w tym przypadku musimy zaznaczyć.

Compra. (kup)
Cómprala. (kup ją) Musimy zaznaczyć akcent. Gdybyśmy tego nie zrobili akcent przeszedłby na przedostatnią sylabę nowego tworu 'comprala'. Zasada zaś mówi że pomimo dodania zaimków (zwrotnych, dopełnienia dalszego czy dopełnienia bliższego) akcent nie przemieści się ani na jedną z nowych sylab (zaimków) ani na inną sylabę formy bezokolicznika, gerundio czy imperativo.
Cómpramela. (kup mi ją) Pomimo dodania kolejnego zaimka nadal pierwsza sylaba jest akcentowana.

Necesito comprar. (potrzebuję kupować)
Necesito comprarla. (Potrzebują kupić ją) nie zaznaczamy akcentu graficznego ponieważ 'comprarla' kończy się na samogłoskę więc bez zaznaczania akcentu wymawiamy silniej ostatnią sylabę czasownika comprar
Necesito comprártela. (Potrzebuję ci ją kupić) Tym razem akcent musi zostać zaznaczony nad ostatnią sylabą czasownika 'comprar' ponieważ w przeciwnym wypadku akcent przeszedłby na zaimek 'te'.

ĆWICZENIA

I Przepisz zdania zastępując rzeczowniki zaimkami dopełnienia bliższego:
1. Veo la tele. 
2. ¿Tienes mi libro? 
3. Puedo pelar las manzanas. 
4. Quiero conocer a mis vecinos. 
5. Necesito lavar mis calzoncillos. 
6. Te traigo el libro. 
7. ¿Por qué has comprado este vestido? 
8. Compro las patatas.

II Uzupełnij zdania odpowiednim zaimkiem:
1. ¿Puedes cocer las zanahorias?
Sí, ………….. cuezco.

2. ¿Conoces a mis vecinos?
Sí, …………………. Conozco.

¿Puedes ayudarnos con estas maletas?
No hay problema, …………………… ayudo ahora mismo.

III Przekształć zdania zastępując rzeczowniki odpowiednim zaimkiem:
1. ¿Puedes comprar el ordenador?
2. No quiero ver a tus amigos.
3. Necesito este bolígrafo.
4. Estoy escuchando la radio
5. Dame el móvil.
6. Necesito arreglar mi coche.
7. Quiero darte mis apuntes.
8. Prefiero que me leas el libro.
9. No voy a comprarte el libro.

IV Popraw błędy w zdaniach w których jest to potrzebne:
1. No ayudas me.
2. No me gustan tus bromas.
3. No necesito tu ordenador. Puedes usarle ahora.
4. ¡Qué rico está este jamón! Pruebalos.

V Zaznacz akcent fraficzny jeśli to konieczne:
1. No quiero darlo.
2. Estoy cantandola.
3. Te pido.
4. Dimelo.
5. No pienso entregartela.
6. Si quieres, puedo devolvertelo.

Odpowiedzi:

I 1.La veo. 2.¿Lo tienes? 3.Puedo pelarlas. 4.Quiero conocerlos. 5.Necesito lavarlos. 6.Te lo traigo. 7.¿Por qué lo has comprado? 8.Las compro.

II 1.las; 2.los; 3.os

III 1.¿Puedes comprarlo? 2.No quiero verlos. 3.Lo necesito. 4.La estoy escuchando./Estoy escuchádola. 5.Dámelo  6.Necesito arreglarlo. 7.Quiero dártelos. 8.Prefiero que me lo leas.  9.No voy a comprártelo.

IV 1.No me ayudas. 2.Poprawne. 3.Puedes usarlo ahora. 4.Pruébalo.

V 1.Poprawne. 2.Estoy cantándola. 3.Poprawne. 4.Dímelo. 5.No pienso entregártela. 6.Si quieres, puedo devolvértelo.

6 komentarzy:

  1. Twoja wyjasnienie jest najlepsze jakie znalazlam w internecie ale w moim podreczniku jest wciaz jednen przyklad ktorego nie rozumiem. Czy móglbys mi wyjasnic go wyjasnic? nie rozumiem do końca dlaczego jest w tych przypadkach "le" pedirle y preguntarle

    Marta se pasa todo el dia delante del ordenador. Dice que le envian mas de cien mails de trabajo al dia.
    Si, trabaja un monton. Ademas sus compañeros no paran de pedrirle favores y preguntarle cosas

    OdpowiedzUsuń
  2. kieruje sie tym ze przeciez tu nie mozemy zadac pytania komu/czemu, raczej jej prosić ją i pytać ją, czyli bardzie pytanie kogo/co a wiec tutaj jak dla mnie bardziej by pasowało pedirla y preguntarla… sama nie wiem..

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Kokoszkaa5, musisz się pogodzić z faktem że niestety nie jest tak w 100 procentach przypadków że complemento indirecto=komu, czemu a indirecto= kogo, co. Weźmy dla przykładu czasownik DOLER, używamy go z zaimkami dopełnienia dalszego a przecież nie zapytamy "komu boli"? To tak jak z przyimkami, czasownikami i innymi zagadnieniami. Są zasady ale to nie znaczy że nie ma od nich wyjątków :)

      Usuń
    2. aha no to przynajmniej wiem ze nie mam sie co dochodzic bo i tak reguły nie znajde.. dzieki wielkie za odpowiedz ;)

      Usuń
  3. od każdej reguły znajdzie się wyjątek. Wracając jeszcze do czasownika pedir. Można go używać również z zaimkami dopełnienia bliższego, zależy czy prosimy o coś czy prosimy kogoś.

    Le pido el dinero a mi madre. Proszę o pieniądze moją matkę. Kogo? Matkę. Le pido.

    Ale proszę o lub zamawiam jakąś rzecz, wtedy używamy complemento directo.
    Pido la llave. La pido.

    Saludos ;)

    OdpowiedzUsuń
  4. Czyli ma być "le amo el papa"?

    OdpowiedzUsuń